Hormuz-spanningen vergroten strategische waarde havens Oman

Pieter De Groot · 2026-03-05

De recente spanningen in de Straat van Hormuz zetten de internationale logistieke wereld op scherp. Voor professionals in de Vlaamse havenwereld is dit geen ver-van-mijn-bedshow, maar een ontwikkeling die directe gevolgen kan hebben voor onze eigen strategische positie. Laten we eens kijken wat dit betekent. ### Waarom de Straat van Hormuz zo belangrijk is Die smalle zeestraat tussen Oman en Iran is letterlijk de levensader van de wereldwijde oliehandel. We hebben het over ongeveer 21 miljoen vaten olie per dag die hier doorheen gaan. Dat is ruwweg een vijfde van de wereldwijde olievraag en een derde van alle zeevracht aan ruwe olie. Als die stroom ook maar even stokt, voelen we dat direct in de havens van Antwerpen, Zeebrugge en Gent. De afgelopen maanden zijn de spanningen in de regio alleen maar toegenomen. Incidenten met tankers, verhoogde militaire aanwezigheid en politieke retoriek zorgen voor een onzeker klimaat. En onzekerheid is iets waar de logistieke sector niet goed tegen kan. We zien nu al dat rederijen alternatieve routes overwegen, en dat brengt ons bij Oman. ### De opkomst van Omaanse havens als alternatief Oman heeft hier slim op ingespeeld. Het land investeert al jaren in havens buiten de Straat van Hormuz, zoals Duqm en Salalah. Deze havens liggen aan de Arabische Zee en hebben directe toegang tot de Indische Oceaan. Schepen kunnen hier aanmeren zonder door de gevoelige zeestraat te hoeven varen. Wat betekent dit concreet? - Duqm heeft een diepwaterhaven die schepen tot 200.000 ton kan ontvangen - De haven van Salalah is al jaren een belangrijke containerhub - Oman biedt belastingvoordelen en snelle doorvoerprocedures - De ligging is ideaal voor handel met Azië en Oost-Afrika Voor Vlaamse bedrijven die actief zijn in de regio biedt dit interessante mogelijkheden. Maar het vraagt ook om een herziening van onze eigen strategie. ### Wat dit betekent voor Vlaamse havens Als senior beleidsadviseur havenbeleid zie ik hier zowel uitdagingen als kansen. Onze Vlaamse havens zijn sterk in het verwerken van bepaalde goederenstromen. De verschuiving in handelsroutes kan daar invloed op hebben. We moeten ons afvragen: zijn onze havens voldoende voorbereid op veranderende handelspatronen? Bieden we de juiste connecties met opkomende hubs zoals Duqm? En hoe positioneren we onszelf in dit nieuwe geopolitieke speelveld? Een collega zei het laatst treffend: 'Het is alsof iemand de belangrijkste snelweg van Europa plotseling afsluit. Dan moet je alternatieve routes vinden, en die routes worden opeens heel waardevol.' Dat is precies wat er gebeurt in de Straat van Hormuz. ### De toekomst van havenstrategie De ontwikkelingen in het Midden-Oosten laten zien dat geopolitieke stabiliteit niet langer vanzelfsprekend is. Voor onze Vlaamse havenstrategie betekent dit dat we meer moeten investeren in diversificatie en veerkracht. We kunnen leren van hoe Oman zijn positie versterkt. Niet door te concurreren, maar door samen te werken en complementaire diensten aan te bieden. Misschien moeten we meer inzetten op digitale connectiviteit tussen havens, of op gespecialiseerde logistieke diensten waar we in Vlaanderen goed in zijn. Eén ding is zeker: de wereldwijde logistieke kaart wordt opnieuw getekend. En hoe we daarop reageren, bepaalt voor een groot deel de toekomst van onze Vlaamse havens. Laten we dat gesprek vooral blijven voeren, want alleen door samen te denken kunnen we de juiste koers uitzetten.