Nieuwjaarsboodschap: Tunnel schrappen bij problemen nieuwe zeesluis

Pieter De Groot · 2026-01-28

Het begin van een nieuw jaar brengt altijd reflectie met zich mee. Voor de Vlaamse havens is dat niet anders. In zijn nieuwjaarsboodschap legt APZI-Voka West-Vlaanderen de vinger op een belangrijke wonde: de timing en kosten van de nieuwe zeesluis. Hun boodschap is helder: "Schrap de tunnel indien timing en kosten van de nieuwe zeesluis ontsporen." Dat klinkt misschien radicaal, maar het komt ergens vandaan. We zitten allemaal in deze sector omdat we geloven in de toekomst van onze havens. Maar toekomstvisie moet wel hand in hand gaan met realiteitszin. En laten we eerlijk zijn, grote infrastructuurprojecten hebben de neiging om uit de bocht te vliegen. Tijdens een kop koffie zou je zeggen: je moet weten wanneer je moet doorzetten, en wanneer je moet heroverwegen. ### Waarom deze waarschuwing nu? De timing is niet toevallig. We staan op een kruispunt in het havenbeleid. Investeringen zijn nodig, dat staat buiten kijf. Maar elke euro die we uitgeven moet maximale impact hebben. Als de kosten van de nieuwe zeesluis gaan ontsporen, dan heeft dat gevolgen voor het hele plaatje. Dan moeten we durven te zeggen: misschien is die tunnel niet langer de beste besteding van onze middelen. Het gaat hier niet over tegenwerken. Integendeel. Het gaat over verantwoordelijkheid nemen. Over zorgen dat we niet vast komen te zitten in projecten die meer kosten dan ze opleveren. Want laten we niet vergeten: - Haveninfrastructuur is de ruggengraat van onze economie - Elke vertraging heeft een domino-effect op bedrijven - Budgetten zijn niet oneindig, keuzes zijn onvermijdelijk ### De grotere context van havenontwikkeling Je kunt het vergelijken met een schip dat je onderhoudt. Je repareert niet alleen wat kapot is, je kijkt naar het hele vaartuig. Waar zijn de grootste risico's? Waar krijg je het meeste rendement voor je inspanning? Soms betekent dat een plan aanpassen, ook al heb je er al veel in geïnvesteerd. In de woorden van een ervaren havenmanager: "Blind vasthouden aan een plan is soms gevaarlijker dan het aanpassen ervan." Die uitspraak blijft hangen. Want dat is precies waar het om draait. We hebben allemaal dezelfde doelstelling: sterke, toekomstbestendige havens die Vlaanderen vooruit helpen. Maar de weg daarheen moet wel begaanbaar blijven. ### Wat betekent dit voor het havenbeleid? Het vraagt om een andere manier van kijken. Niet project per project, maar als een samenhangend geheel. Als de nieuwe zeesluis vertraging oploopt of duurder wordt, wat betekent dat dan voor andere plannen? Moeten we dan niet heroverwegen wat prioriteit heeft? Dat is geen makkelijke vraag. Maar het is wel een noodzakelijke. Want uiteindelijk gaat het om de lange termijn. Over tien jaar kijken we terug op deze beslissingen. Dan willen we kunnen zeggen dat we de juiste keuzes hebben gemaakt, zelfs als die afweken van het oorspronkelijke plan. De kernboodschap is simpel: blijf wendbaar. In een wereld die constant verandert, is dat misschien wel de belangrijkste eigenschap van goed havenbeleid. Niet star vasthouden aan plannen, maar ze continu toetsen aan de realiteit. Dat vraagt moed, maar het levert ook veerkracht op. En dat is precies wat onze havens nodig hebben: veerkracht om welke uitdaging dan ook het hoofd te bieden. Of het nu gaat om nieuwe zeesluizen, tunnels, of ontwikkelingen die we nu nog niet kunnen voorzien. Het komende jaar wordt cruciaal in hoe we met deze afwegingen omgaan.