Vlaamse havens: 38,1 miljard euro waarde, maar de industrie hapert

Pieter De Groot · 2026-10-21

De Vlaamse havens blijven indrukwekkende cijfers neerzetten. Samen vertegenwoordigen ze een waarde van 38,1 miljard euro. Dat is geen klein bier. Toch zit er een keerzijde aan dat verhaal: de industrie in en rond de havencomplexen zwakt af. En dat roept vragen op over hoe houdbaar die groei op lange termijn eigenlijk is. Laten we eerlijk zijn: 38,1 miljard euro klinkt indrukwekkend. Maar cijfers vertellen pas echt iets als je weet wat erachter schuilt. De Vlaamse Havencommissie volgt deze ontwikkelingen op de voet, en de signalen zijn gemengd. Sterke handelsstromen aan de ene kant, een kwakkelende industriële basis aan de andere kant. ### Wat die 38,1 miljard euro precies betekent Dat bedrag weerspiegelt de economische activiteit die via de Vlaamse havens loopt. Denk aan goederenoverslag, logistieke dienstverlening en de toegevoegde waarde die daaruit voortkomt. Havens als Antwerpen, Gent en Zeebrugge vormen samen een van de belangrijkste poorten van Europa. Maar goed draaiende overslagcijfers verbergen soms een minder fraai beeld. De maakindustrie en de zware industrie in de havenregio's hebben het moeilijker. Dat heeft te maken met een combinatie van factoren: - Hogere energiekosten die de concurrentiepositie onder druk zetten - Teruglopende vraag uit sommige internationale markten - Onzekerheid rond investeringen in verduurzaming - Krapte op de arbeidsmarkt voor technisch geschoold personeel Die elementen samen zorgen ervoor dat de industriële motor niet zo soepel loopt als de overslagcijfers suggereren. ### Waarom dit beleidsmatig uitmaakt Voor de Vlaamse Havencommissie en iedereen die met havenbeleid bezig is, is dit meer dan een statistiek. De haven is geen eiland. Als de industrie afzwakt, heeft dat gevolgen voor werkgelegenheid, voor de regionale economie en voor de positie van Vlaanderen als logistieke draaischijf. > "Sterke havencijfers zijn mooi, maar ze zeggen weinig over de veerkracht van de industriële ruggengraat erachter." Dat is precies de kern. Beleid dat alleen stuurt op groei in tonnen en euro's, mist een belangrijk deel van het verhaal. Duurzaam havenbeleid kijkt ook naar de gezondheid van de industriële clusters. ### Wat er op het spel staat De Vlaamse havens zijn goed voor tienduizenden directe en indirecte banen. Als de industrie blijft afzwakken, komt die werkgelegenheid onder druk. Tegelijk biedt de energietransitie kansen: nieuwe investeringen in groene waterstof, circulaire chemie en duurzame logistiek kunnen de industriële basis versterken. De vraag is of Vlaanderen die omslag snel genoeg weet te maken. Concurrenten in Nederland, Duitsland en verder weg zitten niet stil. Wie te lang wacht, verliest terrein. ### Tot slot De 38,1 miljard euro is een prestatie om trots op te zijn. Maar het is ook een waarschuwing: achter gezonde havencijfers schuilt een industrie die aandacht nodig heeft. Voor professionals in havenbeleid is de boodschap duidelijk. Blijf niet alleen naar de overslag kijken, maar ook naar wat erachter gebeurt. Want daar wordt de toekomst van de Vlaamse havens bepaald.