Havens Vlaanderen, Nederland en Duitsland slaan handen ineen: "Anders verliezen we allemaal"

Pieter De Groot · 2026-10-06

De havenwereld in Noordwest-Europa staat onder druk. Concurrentie van buiten Europa neemt toe, en de Vlaamse, Nederlandse en Duitse havens beseffen maar al te goed: alleen samen kunnen ze overleven. Onlangs hebben ze de handen ineengeslagen om hun positie te versterken. "Anders verliezen ze allemaal," klinkt het bij de Vlaamse Havencommissie. ### Waarom deze samenwerking? De havens van Antwerpen, Rotterdam, Hamburg en andere grote spelers in de regio hebben jarenlang met elkaar gekoncurreerd. Maar de wereld verandert. Aziatische havens zoals Shanghai en Singapore groeien explosief. De druk om efficiënter, duurzamer en innovatiever te zijn, neemt toe. Alleen door samen te werken kunnen de Europese havens hun concurrentiepositie behouden. Volgens Pieter De Groot, senior beleidsadviseur havenbeleid, is dit een keerpunt. "We zagen dat we elkaar soms voor de voeten liepen. Nu kiezen we voor een gezamenlijke aanpak. Dat betekent niet dat we geen concurrenten meer zijn, maar we beseffen dat we elkaar nodig hebben om te overleven." ### Wat houdt de samenwerking in? De samenwerking richt zich op verschillende fronten: - **Kennisuitwisseling:** Havens delen data en inzichten over logistieke processen, duurzaamheid en digitalisering. - **Infrastructuur:** Gezamenlijke investeringen in spoor- en wegverbindingen moeten de achterlandverbindingen verbeteren. - **Duurzaamheid:** Samenwerking op het gebied van groene waterstof, elektrificatie en CO2-reductie. - **Lobby:** Eén stem richting Brussel en nationale overheden om regelgeving en financiering te beïnvloeden. > "We moeten niet concurreren op prijs, maar op kwaliteit en innovatie. Alleen dan blijven we relevant," aldus De Groot. ### De cijfers liegen er niet om De havens in Vlaanderen, Nederland en Duitsland verwerken samen jaarlijks meer dan 1 miljard ton goederen. Dat is goed voor een omzet van tientallen miljarden euro's en honderdduizenden banen. Maar de groei stagneert. In 2023 daalde de containeroverslag in Rotterdam met 6%, en Antwerpen-Brugge zag een daling van 5%. De concurrentie van buiten Europa eist zijn tol. ### Wat betekent dit voor de toekomst? De samenwerking is geen garantie voor succes, maar wel een noodzakelijke stap. De havens zullen moeten blijven innoveren en investeren. Denk aan automatisering, AI en big data. Ook moeten ze zich richten op nieuwe markten en duurzame oplossingen. De Vlaamse Havencommissie pleit voor een gezamenlijke langetermijnvisie. "We kunnen niet langer ieder voor zich werken. De uitdagingen zijn te groot. Als we nu niet samenwerken, verliezen we allemaal," benadrukt De Groot. ### Conclusie De samenwerking tussen Vlaamse, Nederlandse en Duitse havens is een logische reactie op de toenemende mondiale concurrentie. Het is een signaal dat Europa zijn havenpositie serieus neemt. De komende jaren zal blijken of deze aanpak vruchten afwerpt. Eén ding is zeker: stilstand is achteruitgang.